Tìm Hiểu Về Bệnh Lupus Ban Đỏ

Bệnh lupus ban đỏ là gì?

Lupus ban đỏ (hay lupus) là một bệnh tự miễn xảy ra khi cơ thể tự sản xuất ra kháng thể tấn công vào các mô của các cơ quan. Bệnh lupus ảnh hưởng đến nhiều bộ phận của cơ thể nên có thể gây ra nhiều triệu chứng và biểu hiện bệnh khác nhau.

Các biểu hiện thường gặp của bệnh Lupus

Có 4 dạng lupus bao gồm:

  • Bệnh lupus toàn thân (lupus hệ thống) chiếm khoảng 70% tổng số các trường hợp lupus. Trong khoảng một nửa trường hợp này, một cơ quan hoặc cơ quan chính trong cơ thể, chẳng hạn như tim, phổi, thận hoặc não sẽ bị ảnh hưởng. Một số biến chứng nguy hiểm có thể gặp như viêm thận lupus, ảnh hưởng lên độ lọc cầu thận, trường hợp nặng làm tổn thương thận có thể cần lọc máu hoặc ghép thận.
  • Bệnh lupus da (chỉ ảnh hưởng đến da) chiếm khoảng 10% tổng số ca bệnh lupus. Lupus da có thể biểu hiện với hồng ban da, hồng ban dạng đĩa. Ban có thể nổi gồ lên bề mặt da, có vảy và thường không ngứa. Ban da hoặc vết loét thường xuất hiện ở mặt, cổ, da đầu (nơi da tiếp xúc với ánh sáng mặt trời hoặc ánh sáng huỳnh quang) hay niêm mạc mũi, miệng hoặc âm đạo. Rụng tóc hoặc thay đổi màu da cũng là những triệu chứng của lupus da.

Nguồn trích dẫn: https://patient.info/doctor/systemic-lupus-erythematosus-pro

  • Bệnh lupus do thuốc chiếm khoảng 10% tổng số ca bệnh lupus và là do dùng liều cao một số loại thuốc. Các triệu chứng của bệnh lupus do thuốc tương tự như bệnh lupus toàn thân. Tuy nhiên, các triệu chứng thường giảm hoặc mất trong vòng 6 tháng sau khi ngừng sử dụng thuốc.
  • Bệnh lupus ở trẻ sơ sinh là một tình trạng hiếm gặp trong đó các kháng thể của mẹ ảnh hưởng đến thai nhi. Khi mới sinh, em bé có thể bị phát ban trên da, các vấn đề về gan hoặc số lượng tế bào máu thấp.

Nguyên nhân gây bệnh lupus ban đỏ hệ thống

Hiện tại, y học vẫn chưa biết rõ nguyên nhân gây bệnh Lupus ban đỏ hệ thống. Tuy nhiên có các yếu tố hay gặp có thể góp phần vào sự phát triển của Lupus ban đỏ đó là: Virus, môi trường ,di truyền, hóa chất.

Bệnh lupus ban đỏ có thể ảnh hưởng đến nhiều thành viên trong cùng một gia đình nhưng chỉ có khoảng 10% bệnh nhân lupus có người thân cũng mắc bệnh.

Lupus cũng có thể xảy ra sau khi sử dụng một số loại thuốc như Hydralazine, Procainamide, quinidine và phenytoin.,.. những triệu chứng thường cải thiện sau khi ngừng thuốc.

Các triệu chứng phổ biến bao gồm

  • Đau khớp: Khớp đau, cứng và sưng tấy, đặc biệt là vào buổi sáng. Mức độ có thể nhẹ và dần dần tăng nặng với các biểu hiện rõ ràng hơn, các triệu chứng này cũng có thể đến và tự thoái lui trong một khoảng thời gian.
  • Mệt mỏi: Có đến 90% người bị lupus ban đỏ chia sẻ rằng họ đã trải qua những giai đoạn vô cùng mệt mỏi. Nhiều người ngủ quá nhiều vào buổi trưa và mất ngủ vào buổi tối, tình trạng này kéo dài dẫn đến suy nhược cơ thể.
  • Sốt không rõ nguyên nhân: Đây là một trong những triệu chứng khởi phát và thường gặp ở những người bị bệnh, những cơn sốt nhẹ xảy ra thường xuyên và lặp đi lặp lại, vì là cơn sốt nhẹ nên nhiều người thờ ơ và bỏ qua nó.
  • Rụng tóc: Rụng tóc, thậm chí rụng từng mảng tóc lớn lộ da đầu, đây là tình trạng xảy ra khi viêm da, không chỉ tóc mà ở một số người còn bị tình trạng thưa râu, lông mi, lông mày. Bệnh có thể làm tóc trở nên yếu, cứng và dễ gãy rụng.
  • Khô miệng, khô mắt.
  • Phát ban trên da, trong đó phát ban dạng ” cánh bướm” xuất hiện ở hơn 50% số người bị lupus ban đỏ. Phát ban chủ yếu xuất hiện trên má và sống mũi và trở nên nặng hơn khi tiếp xúc với ánh sáng mặt trời.

Ngoài ra còn một số triệu chứng khác như:

  • Giảm cân.
  • Khó chịu, bứt rứt.
  • Xuất hiện các vết loét ở miệng.
  • Vùng da hở nhạy cảm với ánh sáng mặt trời.
  • Sưng hạch bạch huyết.
  • Bệnh có thể gây đau khớp, đặc biệt vào buổi sáng.

Bệnh Lupus ban đỏ có chữa được không?

Hiện nay vẫn chưa có phương pháp điều trị dứt điểm bệnh lupus. Tuy nhiên, do cải thiện khả năng chẩn đoán và quản lý bệnh, hầu hết những người mắc bệnh sẽ tiếp tục sống một cuộc sống bình thường. Việc điều trị chủ yếu hiện nay là điều trị triệu chứng và mức độ nghiêm trọng, biến chứng của bệnh. Tiên lượng cải thiện bệnh phụ thuộc vào việc chẩn đoán sớm, các liệu pháp điều trị có hiệu quả và việc tuân thủ điều trị  đúng , đều, đủ, lâu dài của người bệnh.

Người bị bệnh Lupus có nên sinh con không?

Nhiều phụ nữ bị lupus ban đỏ hệ thống vẫn có thể mang thai và sinh con khỏe mạnh đặc biệt là Lupus đã được thuyên giảm ít nhất 06 tháng trước khi mang bầu. Nhưng khả năng xẩy ra các biến chứng sẽ cao hơn nếu  Lupus hoạt đông vào thời điểm thụ thai hoặc nó ảnh hưởng đến thận và hoặc các cơ quan quan trọng của cơ thể. Khi đó Lupus sẽ làm tăng nguy cơ  như: Tăng huyết áp, tiền sản giật, sinh non, thai nhi bị suy dinh dưỡng, sẩy thai, băng huyết sau sinh hoặc thai chết lưu…

Khi nào phụ nữ bị Lupus ban đỏ không nên mang thai?

  • Lupus đang thời kỳ toàn phát cấp tinh
  • Suy thận,
  • Tăng áp động mạch phổi
  • Bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính
  • Suy tim
  • Tiền sản giật hoặc hội chứng Hellp ngay giai đoạn đầu của lần mang thai trước .
  • Người bệnh đang dung thuốc Cyclophosphamide.

Để đảm bảo cho một thai kỳ khỏe mạnh, trước khi mang thai, người bệnh nên thảo luận về kế hoạch của mình với các chuyên gia Sản khoa, chuyên gia Cơ Xương Khớp để được tư vấn về thời điểm tốt nhất làm mẹ  và ngăn ngừa các biến chứng trong thời gian mang thai. Điều quan trọng là phải đảm bảo không có bệnh lupus trong ít nhất 6 tháng trước khi thụ thai, người bệnh  nên trao đổi ngay với bác sĩ và thông báo về các loại thuốc đang dùng xem có cần phải thay đổi hay không. Bởi lẽ, một số loại thuốc điều trị bệnh lupus có thể đi qua nhau thai và đe dọa sức khỏe của thai nhi.

Các biến chứng của bệnh Lupus ban đỏ

  • Gây thiếu máu, tăng nguy cơ chảy máu, đông máu, tắc mạch máu và viêm thành mạch.
  • Gây khó thở, suy hô hấp cấp và những vấn đề nghiêm trọng tại phổi.
  • Gây suy thận.
  • Người bệnh có thể bị co giật, rối loạn tâm thần.
  • Thiếu máu, xuất huyết não.
  • Tình trạng nhiễm trùng tiến triển nhanh do dùng thuốc ức chế miễn dịch
  • Loãng xương do dùng corticosteroid kéo dài.

Nguồn trích dẫn: https://www.medicoverhospitals.in/images/diseases/lupus-complications.webp

Điều trị bệnh Lupus ban đỏ dùng thuốc gì?

  • Hydroxychloroquine (thuốc chống sốt rét) cho tất cả các bệnh nhân bị SLE.
  • Các thuốc chống viêm không steroid (NSAID) thêm vào với thuốc chống sốt rét cho giai đoạn trung bình.
  • Corticosteroid, thuốc ức chế miễn dịch và thuốc chống sốt rét cho bệnh nặng.

Để đơn giản trong điều trị, SLE nên được phân loại là nhẹ đến trung bình (ví dụ như sốt, viêm khớp, viêm màng ngoài tim, phát ban) hoặc nặng (ví dụ như chứng thiếu máu tan máu, xuất huyết giảm tiểu cầu huyết khối, tràn dịch màng phổi và màng ngoài tim, xuất huyết phế nang hoặc viêm phổi, viêm thận, viêm mạch cấp tính hoặc viêm đường tiêu hóa, tổn thương hệ thần kinh trung ương.

Cách phòng ngừa các biến chứng của bệnh Lupus ban đỏ?

  • Người bệnh cần ngủ đủ giấc và nghỉ ngơi hợp lý.
  • Hạn chế tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Nếu phải ra ngoài giữa trời nắng thì nên bôi kem chống nắng, mặc áo chống nắng và đội mũ nón để bảo vệ da.
  • Không hút thuốc lá.
  • Tăng cường tập thể dục để nâng cao sức đề kháng cho cơ thể.
  • Thực hiện ăn uống khoa học, ưu tiên những loại thực phẩm như rau củ quả và các loại hạt
  • Bổ sung vitamin D, canxi, dầu cá,…
  • Loại bỏ căng thẳng và giữ tinh thần luôn vui vẻ, suy nghĩ tích cực.
  • Thường xuyên kiểm tra sức khỏe theo lịch khám của bác sĩ.

Bệnh Lupus ban đỏ không chữa khỏi hoàn toàn, bệnh có giai đoạn ổn định, có giai đoạn bùng phát và có thể gây ra những biến chứng nguy hiểm. Do đó, khi cơ thể gặp các biểu hiện nghi ngờ, người bệnh nên đi khám tại cơ sở chuyên khoa đầu ngành để  được chẩn đoán đúng, sớm và điều trị, quản lý theo phác đồ cập nhật nhất.

Trung tâm Cơ Xương Khớp Bệnh Viện Bạch Mai là một trung tâm có chương trình quản lý bệnh mạn tính được Bảo hiêm Y tế chi trả, người bệnh có thể đến khám và đăng ký vào chương trình quản lý bệnh mạn tính để dược thăm khám và điều trị  bệnh Lupus đạt hiệu quả cao.

Người viết bài: THS.BS Hoàng Huế Anh

Viết một bình luận